Maligne melanoom

Een maligne melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker, welke bestaat uit melanomacellen.
Dit zijn cellen die moeten beschouwd worden als de kwaadaardige vorm van normale pigmentcellen (melanocyten) in de opperhuid.
Het ontstaat dan ook meestal op een plek waar al een moedervlek zat maar het kan ook op een gave huid ontstaan.
Normale pigmentcellen zijn beweeglijke cellen die ontstaan in het ruggemerg en verhuizen naar de onderste laag van de opperhuid.
Ook kwaadaardige melanoomcellen bezitten de mogelijkheid om op stap te gaan.
Ze worden niet door ons lichaam herkend als vreemd en kunnen zo vrij snel uitzaaien langs de lymfevaten of langs de bloedbaan naar longen, lever en hersenen.
Normale lichaamscellen hebben een soort ingebouwde tijdbom die ervoor zorgt dat de cel na verloop van tijd doodgaat en kan vervangen worden door nieuwe, jonge cellen. Dit mechanisme heet apoptosis. Bij veel kankercellen is aangetoond dat zij geen dergelijk mechanisme hebben omdat het p53 gen dat die apoptosis op gang brengt bij kankercellen defect is, zodat ze dus eindeloos kunnen doorgaan met zich te vermenigvuldigen.
Als een melanoom zich nog op het oppervlak van de huid bevindt is het vrij goed te genezen. Een melanoom wat al dieper in de huid is gegroeid en zich naar de nabij gelegen lymfen en bloedvaten heeft uitgezaaid, vormt een levensbedreigende aandoening.
Over het algemeen komt melanoom iets frequenter voor bij vrouwen dan bij mannen. Bij vrouwen is de lokatie meestal op de benen, terwijl bij mannen het vaker op de romp voorkomt. Omdat blijkt dat mannen vaker in een later stadium naar de dokter gaan, is daardoor de overleving bij mannen doorgaans minder goed dan bij vrouwen. In vergelijking met andere kankers komt melanoom meer voor bij jonge mensen en op middelbare leeftijd.

Er zijn totaal wel 11 soorten melanoom bekend. Dit zijn de 4 belangrijkste:

Lentigo Maligna Melanoma
Langzame groei. Komt vooral in het gezicht en de hals voor bij vrouwen en op oudere leeftijd(+/- 70).
Ongeveer 15 % van alle melanomen is het Lentigo Maligna Melanoma.

Superficial Spreading Melanoma
Komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.
De lokatie bij mannen is vooral op de rug en bij vrouwen op de benen.
70 % van alle melanomen zijn van dit type.
Komt vooral voor rond het 50e levensjaar. De groei voornamelijk in horizontale richting.
Een speciaal sub-type is het melanoom van de slijmvliezen. Dit type evolueert als het SSM en komt vooral voor bij negroïde en aziatische mensen. Het melanoom is te vinden in de mucosa (slijmvlies) van de neus, slokdarm, trachea (luchtpijp), tractus digestivus (spijsverteringskanaal) en vagina.

Acral Lentiginous Melanoma
Komt vooral voor op de handpalmen,voetzolen en op de uiteinden van de vingers.
De groei richting is zowel horizontaal als verticaal.
5% van alle melanomen zijn van dit type.

Nodular Melanoma
De meest gevaarlijke melanoom.
Bijna altijd een verticale groeirichting.
Na een tijd kan het melanoom gaan zweren en uiteindelijk bloeden.
Ongeveer 12 % van alle melanomen zijn van dit type.

Verder is er nog het a-melanotische melanoom
Dit is een uiterst zeldzame en pigmentloze variant van bovenstaande melanomen.